گرامــی باد ياد شهــدایِ روز جهانـی زبان مـادری

 

 

 

روز بيست و يکـم فوريه سال ۱۹۵۲ميــلادی شهر داکا شاهـــد تظاهراتی وسيـع  
و آرام  بود که بخاک و خـون کشيده شـد. تظاهرکنندگان به حمايت از زبان مادری خويـش و در اعتراض به تصميم محمد علی جناح و حکام پاکستان غربی مبنی بر رسمی کردن زبان اردو و تحميـل آن بـر سرزميـن بنـگال بپاخاسته بودنـد.

 

در همان روز ارتش اشغالگر پاکستان غربی به طـرف تظاهرات آرام مردم داکا  آتش گشـود که درنتيجه پنج دانشجـوی تظاهرکننـده  به نامهای عبدالســلام، رفیق الدین احمــد، صوفی الرحمـن ، ابوالقاسم برکـت و عبدالجبـــار شهيد و دهها نفــر ديگـر زخمی شدنــد. به همين دليل بود که روز ۲۱ فوريه در تاريخ سرزمين بنگال ( بنگلا ) ماندگارشــد.

تاريخ کوتاهِ کشـور انگليس ساخته پاکستان  مملو ازفجايع تکان دهنده،  جنايات ضد بشـری و جرايم جنگــی است. پس از جنـگ جهانی دوم درچهاردهـم ماه اوت ۱۹۴۷ ميلادی کشوری بنام « پاکستـان » تاسيـس شـد که در وهله اول شامل پنجاب، بخشهايی از سند ( پاکستان غربی ) وسرزمين بنگال ( پاکستان شرقی ) بــود. با ناديده گرفتن تاريخ بنگال و بدون آنکه از مردم بنگال سـؤال شـود نام « پاکستان شـرقی » بر سرزمين تاريخی آنان گذاشته شـد. [ لازم به ذکر است که روز يازدهم اوت همان سال  استقــلال بلوچستـان اعلام شد. يعنی سرزمين بلوچستــان از ابتدا جزئی ازکشور تازه  تاسيس پاکستان نبود. پس از هشت ماه يعنی در ماه مارس  ۱۹۴۸ميلادی ارتش اشغالگرپاکستـان غربی به بلوچستان آزاد هجوم آورد و آنرا به اشغال خود در آورد].

عـلاوه بر تغييـر نام سرزميــن بنگال محمد علی جناح در ماه مارس ۱۹۴۸ميلادی  خودسرانـه اعلام کرد  که زبان اردو زبانِ رسمی پاکستـان غربی و پاکستان شرقی است. مردم صلـح دوسـت و آزاديخواه بنگال با اين تصميـم جناح و حکام پاکستان غربی شديدا مخالف کرده ،  زبان اردو را بعنوان زبان رسمی قبول نکردنــد و اجازه ندادنـد تا زبان  مادری شـان ناديده گرفته شـده يا اينکه در سرزميــن  بنگال زبانِ دوم شـود.

 

زبان اردو با تاريخ کوتاه ۲۰۰ ( دويست )  ساله خود ترکيبی از زبانهای هنـدی، عربی، انگليسی و پارسی است. اين زبان  فاقد چنان ريشه تاريخی است تا به يک ملـت ربط داده شود. اردو از اساس زبان هيچ ملتی نيست.  در صورتيکه زبان تاريخی بنگالی با وجـود 
مـردم بنگـال گره خورده و زبان مادری آنهاست.

 دهه ها قبل از تاسيس کشــوری بنام پاکستان زبان و ادبيات زبان بنگالی چنان پيشرفته و غنی بود که پروفسور مشهور بنگال « رابنــدر ناتـھــ ٹـاکـور» ءَ (۱۹۴۱ ـ ۱۸۶۱)  در سال ۱۹۱۳ ميلادی برنده جايزه ادبيات نوبل شد. لازم به ذکر است که پروفسور  « رابنــدر ناتـھــ ٹـاکـور» اولين برنده جايزه ادبيات نوبل از قاره آسيا بود. 

بدنبال فاجعه روز بيست و يکم فوريه ۱۹۵۲ميلادی  در داکا مبارزات آزاديخواهانه

 مردم متمدن و صلح دوست بنگال گسترش يافت. دهها ميليون بنگالی بپا خاسته و خواهان استقـلال شدنـد. با شدت گرفتن جنبش استقلال طلبی بنگال  ژنرالها و سربازان ارتش اشغالگر پاکستان غربی که عمدتا پنجابی بودند به کشتار بيرحمانه  مردم پرداخته ومرتکب جنايات جنگی هولناکی شدند.

 

اگرچه حکام خودسرپاکستان غربی می خواستند سرزمين تاريخی بنگال را با نام « پاکستان شرقی» زير سلطه خونين پنجاب نگه دارند اما چنين نشــد.
مردم بنگال بارهبری مدبرانه شيخ مجيب الرحمن و کمک به موقع هندوستان موفق شدند ارتش اشغالگر پاکستان را در سال ۱۹۷۱

ميلادی شکسـت داده و به  استقــلال برسنــد. مردم پيروز بنگال نام « بنگلادش » را رسما بر سرزمين اجدادی خود گذاشته و زبان بنگالی که از شـربيگانگان نجات يافـت  زبان رسمی، آموزشـی و اداری بنــــگلادش شـــــــد.

به پاس خون شهــدای بيست و يکـم فوريه و برای حفـظ زبانهای مـادری  سازمان آموزشـی، علمـی و فرهنگـی سازمان ملل متحـد (یونسکــو) پيشنهاد رسمی دولت بنگلادش را مبنی بر اعلام بيست و يکم فوريه بعنوان روز جهانی زبان مادری در ماه نوامبـرسال ۱۹۹۹ پذيرفت و روز شهـادت دانشجويان بنگلادشی را روز جهانـی زبان مادری نامگذاری کــرد.

ياد شهــدای روز جهانی زبان مادری گرامی باد

محمد کريم بلــــوچ

 

 پانزدهـم فوريـه ۲۰۱۴