اهمیت مذاکره در فرهنگ بلوچ

و ضرورت هوشیاری شخصیتهای مبارز در شرایط کنونی

گفتگو و مذاکره برای پایان دادن به درگیری ها و حل اختلافات اهمیت و  جایگاهی خاص در  زندگی و فرهنگ ملت بلوچ  دارد۰

جایگاه " دیوان "  در جامعه بلوچ ریشه در تاریخ بلوچستان و زندگی روزمره مردم  دارد۰  طی هزاران سال مردم بلوچ توانسته اند  حتی  در سخت ترین شرایط مسائل مهم بلوچستان را  از طریق مذاکره  و " دیوان "  بدون دخالت بیگانگان حل و فصل  کنند ۰ 

 تاریخ بلوچستان و تجارب بدست آمده از مذاکره با دشمنان نشان می دهند که مذاکره کنندگان بلوچ هرگز بر علیه طرف مذاکره توطئه چینی نکرده اند۰  بلوچ  با اطمینان به حقوق ملی و موضع خود و بدون  واهمه برای  پایان دادن به درگیریهای خونین و حل مشکلات  حاضر به مذاکره با دشمنان شده است۰
در تاریخِ مذاکرات بلوچ با بیگانگان  حتی یک مورد یافت نمی شود که مذاکره کنندگان بلوچ طرف مقابل را در حین مذاکره بقتل برسانند یا برای نابودی طرف  تله گذاشته باشند۰  برخورد  مذاکره کنندگان بلوچ با بیگانگان نشانگر سطح بالای شعور اجتماعی  و فرهنگ  غنی مردم  بلوچستان  است۰ 
اما دشمنان بلوچستان همیشه از مذاکره و گفتمان بعنوان حربه ای برای بدام انداختن سران و رهبران بلوچستان استفاده کرده اند۰ آنها همیشه با توطئه چینی و برنامه ریزی در پی ضربه زدن و کشتن مذاکره کنندگان بلوچ بوده اند۰
دشمنان بلوچ و بلوچستان بارها با قتل و کشتار یا دستگیریِ مذاکره کنندگان بلوچ در حین مذاکره  ثابت کرده اند که از دنیای متمدن بشری و ارزشهای انسانی بدور هستند  و  بدون  حضور میانجی گر نباید با آنان سر میز مذاکره نشست۰ 

در ادامه همین نوشتار نظری به چند مورد تاریخی  خواهیم افکند تا ضمن گرامیداشت  یاد شهدای پرافتخار بلوچستان  به رهبران فعلی بلوچستان نیز  خاطرنشان شود تا  توطئه چینی های مکرر دشمنان را  نادیده نگیرند۰

شهادت چهـارده تن از ســران بلــوچ در پهره

 ناصرالدین شاه قاجار توانست با کمک نیروهای انگلیسی حکومت پنجاه ساله خود را پایه ریزی کند۰ سرزمین  بلوچستـان  نه در زمان جَدّ ناصرالدین شاه  بخشی از قلمروی  حکومت قاجار بود و نه در زمان پدرش  ۰   لشکر بلوچستــان در آن زمان چنان قوی بود که نه تنها  پوزه  قشون قاجار را بارها بخاک مالید بلکه موفق به فتح کرمان  نیزشده بود۰
ناصرالدین شاه با مشورت انگلیسی ها وجمع آوری لشکری از اصفهـان،  یزد و شیراز  بلوچستـان را هدف انتقام جویی قرار داده با همکاری  ژنرال «گلد سمیت»  به سرداران بلوچستــان پیشنهاد صلح و مذاکره می دهـد۰
با سوگند دروغین به دین اسلام و قرآن از طریق حاکم وقت کرمان پیغام می فرستد که هدفش صلح است و به مذاکره کنندگان بلوچ آسیبی وارد نمی کند۰   اما لشکر ناصرالدین شاه چهارده تن از سرداران بلوچستــان را در حین  مذاکره در پهـره (ایرانشهـر)  غافلگیر کرده همگی را فجیعانه به قتل رساند۰
بدنبال همان فاجعه دهشتناک بود که ژنرال گلد سمیت نماینده استعمار انگلیس با  کشیدن خط مرزی « گلد سمیت »   بلـوچ گلزمین را خودسرانه در سال ۱۸۷۱ میلادی به بلوچستان شرقی و غربی تقسیـم کرد۰

شهادت مذاکره کنندگان بلوچ در دِزَّک

 با طولانی شدن جنگِ  دِزَّک  در پايیز۱۳۰۷هجری شمسی و افزايش تلفات قشون اشغالگر امان الله جهانبانی به حربه  مذاکره متوسل شده با ادای سوگند دروغين و همکاری محمد شاه ميرمرادزهی و سرداران سرحد دو تن  از فرماندهان لشکر بلوچستـان يوسف هان بزرگزاده و برام هان اعظم هان را به مذاکره در مسجد جامع شهـر دعـوت می کنـد۰  اما جهانبانی درحین آمدن فرماندهان بلوچ محل ملاقات را به جای دیگری منتقل کرده آن دو فرمانده بيباک را باتفاق همراهان شان  درحين مذاکره از پشت سر هدف قرارداده فجيعانه به قتل رساند۰

او با تکرار  جنايت جدش ناصرالدين شـاه قاجار ثابت کرد که مذاکره در فرهنگ اشغالگـران جایی ندارد۰

شهادت میردوست محمدخان در طهران 

در پايیز  سال ۱۳۰۷ هجری شمسی رضا میرپنج با فرستادن دعوتنامه ای با قاصدش نخجوان حاکم بلوچستـان مستقــل را برای مذاکره به طهران دعوت می کند۰  میردوست محمـد خان بهمراه نخجوان و پنج محافظ مسلح بلوچ  به طهران می رود اما در آنجا به اسارت گرفته شده و در ۲۸ دیماه ۱۳۰۸ هجری شمسی به دستور  «میزبان » خود یعنی رضا میرپنج وبا مشارکت امان الله جهانبانی به قتـل می رسـد ۰  لازم به ذکر است که میر دوست محمد خان بدلیل قبول نکردن الحاق بلوچستان غربی به "پَرشیا"  به شهادت رسید ۰

شهادت دادشاه و برادرش در حین مذاکره

دادشاهِ کمـال نیزدر سال ۱۳۳۶ هجری شمسی از طرف حکومت ایران به مذاکره و مصالحه دعوت می شود۰ بیستم دیماه ۱۳۳۶ دادشاه و برادرش محمدشاه  بهمراه پنج تن از همراهان مسلح خود قادرداد، عثمان ، حسن مندا ،دوشک، سوبان وکَسـور  در زمينِ هارون واقع در هشت کوه برای ديدار با نماينده دولت سر قرار حاضر می شوند۰ از طرفی دیگر نمایندگانِ محمد رضا پهلوی نیز سر می رسند۰  دادشاه فورا متوجه می شـود که  در کمین دشمن گرفتار شده است و قهرمانانه از خود دفآع می کنـد۰  

دادشاه در ابتدای درگیری از فاصله کوتاه کشته می شـود۰  وی بخاطر گفتگوی رودرو از هر طرف در تیررس نیروهای دولتی قرار گرفته بود۰  علاوه بر دادشاه برادر اومحمد شاه  و حسن مندا  نیزدر همان جنگ  به تاریخ پیوستند۰  ناگفته نماند که افرادی از طرف مقابل نیز در آن جنگ قربانی شدند که  بجز گروهبان محمودی همگی بلـوچ بودند۰ 

بنابراین محمد رضا پهلوی همزمان به چند هدف رسید۰ اول اینکه دادشاه و برادرش را بقتل رساند۰ دوم اختلافاتی خانمانسوز و خونین  بین بلوچهای حاضر در صحنه جنگ  بوجود آورد که فقط با آگاهی نسل حال و آینده پایان یافتنی هستنـد۰ سوم اینکه مقاومت در بلوچستــان را بطور موقت سرکوب کرد۰ چهارم بر تعداد عوامل محلی و « جاوید شاه » گویان که برای گرفتن  پستهای دولتی رقابت می کردند افزوده شــد

دعوت کردن خان کلات به بندر کلانچی (کراچی ) برای مذاکره  و حبس خانگی وی

درتاریخ  بلوچستـان شرقـی نیز مواردی از مذاکرات با دشمنان وجود دارد که برای ملت بلوچ و بلوچستــان خیلی گران تمام شده اند۰  در سال ۱۹۴۸ میلادی محمد علی جناح احمدیارخان (رهبر و شاه بلوچستـان)  را برای مذاکره و گفتگو به کراچی دعوت می کند۰ اما حکومت تازه تاسیس پاکستان بدستور جناح نه تنها  احمدیارخان را از شهر کراچی ممنوع الخروج اعلام می کند بلکه وی را  در حبس خانگی نیز نگه می دارد۰

قسم دروغین ژنرال ایوب خان و دستگیر کردن  نواب نوروزخان  

مورد دیگری دعـوت ژنرال ایوب خان از نواب نوروزخان برای مذاکره بود۰ ژنرال ایوب خان با ادای سوگند دروغین  به دین اسلام و فرستادن قاصدی ( ٹکّاخان ) با یک جلد قرآن مجید  پیش رهبر مبارزات ملی بلوچستان وی را  به مذاکره دعوت می کند۰
 از آنجائیکه اعتقاد نواب نوروزخان  به دین اسلام و قرآن بی آلایش و ازته دل  بود به دعوت  ایوب خان جواب مثبت داد و با هفت تن از سرمچاران از کوه پایین آمــد۰ ژنرال مکار دستور داد تا همگی را در محل ملاقات در شهر شال ( کویته ) دستگیر کرده و دریک بیدادگاه نظامی به اعدام محکوم کنند۰ 
سرمچارانِ میر ولی محمد زرک زی، میر غلام رسول، میر مستی خان، میر سبزل خان زهری، میر بهاول خان، میرجمال خان و میر بٹے خان در پانزدهم جولای ۱۹۶۰ میلادی   در زندان حیدرآباد به دار آویخته شده به شهادت می رسند۰  
نواب نوروزخان آن بزرگمرد تاریخ بلوچستان دربیست و پنجم دسامبر سال ۱۹۶۵ میلادی  در سن نَـوَد سالگی در زندان مخوف حیدرآباد به شهادت رسید۰ 

دستگیری مرحوم عبدالمالک ریگی 

تجربه ای دیگر از بلوچ ستیزی دشمنان دسیسه چینی های مکرر سازمان جاسوسی  آی۰ اس۰ آی برای به دام انداختن شهید عبالمالک ریگی از طریق مذاکره در  شهر کراچی و کویٹه بود۰ در نهایت آی۰ اس۰ آی با همکاری موساد و سی۰ آی۰ اِ موفق شدند وی را در شهر قندهار بدام مذاکره انداخته و پس از دستگیری از طریق مرز افغانستان تحویل اطلاعات ایران  بدهنـد۰ 

در پایان لازم به ذکر است که ضرباتی که ملت بلـــوچ و بلوچستـــان از مذاکرات کذایی با دشمنان متحمل شده اند بسیار فراتر از موارد برجسته  بالاست۰ در چهل سال گذشته دهها بلوچ   بدام مذاکرات سپاهِ ایران و آی۰ اس  آی پاکستان گرفتار شده و در نهایت به شهادت رسیده اند۰

بدون حضور میانجی گر نباید سر میز مذاکره با دشمنان نشست
طی سه  دهه گذشته رهبرانی ملی و فداکار که برای تحقق آرمانهای ملت بلوچ  و دفاع از سرزمین بلوچستان صادقانه مبارزه می کنند  در سازماندهی و پیشبرد مبارزات ملی نقش مهمی داشته اند۰  دشمنان ملت بلوچ و سازمان های امنیتی ـ جاسوسی شان از حضور شخصیتهای تحصیلکرده، صادق و مسئول در صحنه سیاسی و نظامی بلوچستان به وحشت افتاده همانند اسلاف خود سوءِ استفاده از مذاکرات را  مد نظر دارند۰

   بنابراین با احترام به خون شهدای بلوچستان و برخورد مسئولانه باید از تجارب تاریخی  درس گرفت۰  
هر گاه صحبت از مذاکره مستقیم و یا غیرمستقیم  با فارس، پنجابی و حتی  پٹان ھا در میان باشد نمایندگان بلوچستان  با یادِ قهرمانانی چون میر دوست محمد خان و نواب نوروزخان مسئؤلانه و هشیارانه عمل کنند۰
مذاکره با اشغالگران در شرایط پیچیده فعلی طبق برنامه دشمنان آنهم  مخفیانه و بدون حضور نماینده سازمان ملل متحد، نمایندگان یک دولت صلح دوست و یا نماینده پارلمان اروپا  ریسکی بزرگ و برابر با خودکشی است۰

محمد کریم بلوچ